Vaak gestelde vragen (F.A.Q.)

Het basisinkomen roept heel wat vragen op!

Om het debat te stimuleren en eventuele antwoorden te bieden op de meest gehoorde bezwaren, bieden we deze Vaak gestelde vragen (FAQ) aan:

Heb je nog andere vragen? Wil je meer weten over het basisinkomen om zo de verschillende standpunten beter te begrijpen? Voor meer informatie over het basisinkomen of voor debat, bezoek onze Facebook pagina.

Zal dit niet leiden tot een enorme groep luieriken/profiteurs?

Zou jij, indien je over een basisinkomen zou beschikken, stoppen met werken? (Denk hier eens over na!) Volgens verschillende studies zou het ontradend effect van financiële prikkels op het werk laag zijn.

Inderdaad, het basisinkomen is een “basis”, die per definitie (cfr. Hoger) tot doel heeft om: “aan iedereen de kans te geven een menswaardig leven te leiden en deel te nemen aan het maatschappelijke leven in al haar vormen”. Dit inkomen is te laag om aan de behoeften tegemoet te komen van velen. Het is letterlijk een basisinkomen dat tot doel heeft om in de elementaire behoeften van de mensen te voorzien. Daarnaast is er ruimte om dit basisinkomen aan te vullen met andere inkomens, zoals uit betaalde arbeid. Nog steeds volgens de studies, en in tegenstelling tot wat men zou kunnen denken, zou de grote meerderheid van de mensen evenveel als voordien blijven werken. Wel zou een aanzienlijk deel van de bevolking de tijd die ze besteden aan betaalde arbeid verminderen, en zich meer wijden aan niet-betaalde arbeid (helpen van familie, projecten opstarten en uitwerken, vrije tijdsbesteding, scholing, …). Door deze verschuiving zouden jobs vrijkomen die kunnen ingevuld worden door de grote groep huidige werklozen.

Er zullen ook heel wat mensen genoegen nemen met het minimum inkomen. Bevrijd van de noodzaak om te gaan werken, en de verplichting werk te zoeken, zouden zij zich kunnen toeleggen op vrijwillig gekozen activiteiten, zoals vrijwilligerswerk of andere, als niet rendabel geachte activiteiten, die wel waardevol zijn en iets bijbrengen aan de gemeenschap. Dit basisinkomen zal ook het opzetten stimuleren van als niet rendabel geachte projecten, of projecten waarvan de rendabiliteit niet gewaarborgd is, of slechts op lange termijn. Wij denken dan aan scholing, het oprichten van een zaak, artistieke arbeid of filosofisch en wetenschappelijk onderzoek.

Bovendien zou elk individu zich kunnen bevrijden van de financiële noodzaak om een als “schadelijk” ervaren job te moeten uitoefenen , louter om te kunnen overleven. Terug naar de vragenlijst.

Is een basisinkomen voor iedereen wel financierbaar terwijl de crisis om de hoek loert?

Er bestaan verschillende manieren om het basisinkomen te financieren. Deze kwestie is natuurlijk gelinkt aan de grootte van het uitgekeerde bedrag. Tenzij de economie grondig wordt hervormd zijn er drie grote pistes om het basisinkomen te financieren: financiering via herverdeling, financiering door het opnieuw toe-eigenen van de geldproductie en financiering via een belasting op de consumptie. Het is ook mogelijk om al of niet een combinatie van deze drie pistes uit te werken. Terug naar de vragenlijst.

Is het basisinkomen een idee van links of rechts?

Het concept van een basisinkomen staat volledig los van enige politieke doctrine. Het overstijgt de traditionele politieke verdeeldheid en wordt verdedigd door politici, syndicaten, economen en filosofen van allerlei strekkingen alsook door andersglobalisten en vrijdenkers.

Het basisinkomen mag dan al een niet-partijgebonden idee zijn, de concrete manier om het uit te voeren verschilt wel van de ene politieke en ideologische strekking tot de andere. Omdat we ervan overtuigd zijn dat het idee van een basisinkomen onze verschillen overstijgt, hebben we besloten om de krachten te bundelen en een neutraal en pluralistische platform op te richten wiens missie het is om het concept te verdedigen en het debat erover te bevorderen. Terug naar de vragenlijst.

In hoeverre zou de invoering van een basisinkomen een verbetering zijn ten opzichte van het huidige systeem?

Er is aangetoond dat voorwaarden stellen aan werkloosheidsuitkeringen leidt tot het perverse effect van de werkloosheidsval (hiermee bedoeld wordt dat voor verschillende werklozen het verliezen van bepaalde uitkeringen niet opweegt tegen de vaak beperkte voordelen van het vinden van werk. Veel werklozen zijn daardoor niet gemotiveerd om werk te zoeken). Het weze duidelijk dat het huidige systeem van voorwaardelijke uitkeringen er niet in slaagt om haar doel te bereiken, namelijk mensen terug aan het werk te krijgen. Zelfs in tegendeel: het zet er velen toe aan om werkloos te blijven.

Bovendien mag men de stigmatisering van de uitkeringsgerechtigden niet vergeten, die steeds opnieuw hun rechten moeten bewijzen en controles dienen te ondergaan om de verworven rechten te behouden. Behalve stigmatisering, brengt het huidige systeem eveneens een grote administratieve mallemolen op gang die zeer veel gemeenschapsgeld opslorpt.

In een systeem waar iedereen over een basisinkomen zou beschikken (een echte onvoorwaardelijke basis) zouden lage lonen uit arbeid hierbij opgeteld tot een aanvaardbaar inkomen leiden. Het feit van een werk te vinden en te aanvaarden zou dus niet meer gepenaliseerd worden. Het vrij gekozen werk zou dus des te meer gevaloriseerd worden. Terug naar de vragenlijst.

Waarom wordt er geen rekening gehouden met de familiale situatie in de berekening van het basisinkomen?

Het feit dat het basisinkomen aan elk individu apart uitgekeerd wordt is een bijkomend verschil ten opzichte van alle andere soorten reeds gekende uitkeringen.

Vandaag worden mensen, ten einde een hogere uitkering te krijgen, aangezet om zich te isoleren of toch te doen alsof. Dit is opnieuw zulk een scheef getrokken situatie, in een wereld waar wij er toch naar streven om de ruimte en de middelen zo eerlijk mogelijk te verdelen en waar men steeds luider roept om de sociale banden aan te halen. De individuele uitkering van het basisinkomen zorgt er net voor dat mensen die het wensen een deel van hun middelen gemeenschappelijk maken om aldus ten volle te kunnen genieten van eventuele samenwerkingsverbanden en lokale economieën.

Het individuele karakter van het basisinkomen zorgt eveneens voor de emancipatie van elk individu ten opzichte van een samenwonende, echtgenoot, echtgenote, of anderen waarvan men zich financieel afhankelijk zou kunnen voelen. Terug naar de vragenlijst.

Indien de productiviteit gestegen is, zouden we dan niet beter de werktijd verminderen in plaats van een basisinkomen invoeren om het beschikbare werk beter te verdelen?

Het opleggen van een arbeidstijdsvermindering is op zich al een zeer omstreden maatregel. Sommige functies kunnen redelijkerwijze niet ingevuld worden door part-times. Bovendien is het zo dat terwijl sommigen ervan dromen om minder te gaan werken, anderen liever evenveel zoniet meer wensen te gaan werken. Het basisinkomen laat iedereen toe om zelf zijn verhouding tot arbeid te bepalen en de tijd die hij eraan wenst te besteden, rekening houdend met het leven en de levensstandaard die de persoon in kwestie erop na wil houden.

Het Belgisch Netwerk voor het Basisinkomen heeft niet als doel deze kwesties op te lossen, maar om het concept in zijn diversiteit te bevorderen. Om kennis te maken met de verschillende financieringsvormen nodigen wij u uit om de sites van andere netwerken te bezoeken en hun modellen te onderzoeken. Wij nodigen u ook uit om hierover op Facebook mee te debatteren. Terug naar de vragenlijst.

—————

Hoe hoog moet het basisinkomen zijn? Wat zou de sociale, economische en ecologische impact zijn van de invoering van het onvoorwaardelijk basisinkomen? In welke zin is de onvoorwaardelijkheid van het basisinkomen te verkiezen boven de voorwaardelijkheid van de verschillende bestaande uitkeringen? …

Wat je vragen ook zijn, of je nu voorstander bent of niet van het OBI, indien je graag wenst deel te nemen aan verdere reflectie of je kennis over het onderwerp wenst te verdiepen, dan nodigen we je graag uit om deel te nemen aan de discussies op Facebook.